Coraz więcej rodziców zaczyna traktować kieszonkowe nie jako nagrodę, ale jako pierwszy etap edukacji finansowej. Dziecko dostaje określoną kwotę i samo musi zdecydować, na co ją wyda.
Pierwsze finansowe błędy
Wielu rodziców nadal popełnia jednak ten sam błąd i traktuje kieszonkowe jak zapłatę za dobre zachowanie albo szkolne obowiązki. Tymczasem psychologowie i eksperci od edukacji finansowej od lat zwracają uwagę, że dziecko powinno nauczyć się przede wszystkim odpowiedzialności za własne decyzje.
Moment, w którym młody człowiek wydaje wszystkie pieniądze pierwszego dnia i później musi czekać do kolejnego kieszonkowego, staje się często pierwszą prawdziwą lekcją ekonomii. Właśnie wtedy pojawia się świadomość, że zasoby są ograniczone i nie da się mieć wszystkiego naraz.
Dla wielu dzieci to pierwsze zetknięcie z czymś, z czym dorośli mierzą się przez całe życie — koniecznością wybierania między jednymi wydatkami a drugimi.
Świat szybkiej konsumpcji
Dzisiejsze dzieci dorastają w zupełnie innym świecie niż ich rodzice. Zakupy robi się jednym kliknięciem, reklamy pojawiają się praktycznie wszędzie, a media społecznościowe nieustannie pokazują życie oparte na posiadaniu i konsumpcji.
Eksperci zwracają uwagę, że młodzi ludzie bardzo wcześnie zaczynają porównywać się z innymi. Widzą modne ubrania, nowe telefony, zagraniczne wyjazdy i drogie gadżety. W takich warunkach rozsądne podejście do pieniędzy staje się jedną z najważniejszych umiejętności współczesnego świata.
Coraz więcej rodziców dochodzi więc do wniosku, że edukacja finansowa jest dziś równie ważna jak nauka języków obcych czy zajęcia dodatkowe.
Konto zamiast gotówki
Dużym przełomem dla wielu nastolatków okazuje się moment założenia pierwszego konta bankowego. To często pierwszy raz, kiedy młody człowiek zaczyna naprawdę kontrolować własne wydatki i obserwować, jak szybko potrafią znikać pieniądze.
Pojawia się karta płatnicza, aplikacja bankowa i świadomość, że za każdą transakcją stoi konkretna wartość. Rodzice coraz częściej zauważają, że dzieci korzystające z własnego konta szybciej uczą się planowania wydatków i rozsądniejszego podejścia do zakupów.
Zmienia się też sposób myślenia o pieniądzach. Dawniej wiele dzieci widziało jedynie gotówkę wkładaną do portfela. Dziś większość finansów funkcjonuje wyłącznie w telefonie i na ekranie aplikacji.
Nauka na przyszłość
Coraz więcej rodzin zaczyna rozumieć, że dziecko prędzej czy później i tak wejdzie w świat kredytów, zakupów internetowych, abonamentów i finansowych zobowiązań. Dlatego wielu rodziców woli, żeby pierwsze błędy pojawiły się przy kieszonkowym wynoszącym 100 czy 200 zł, a nie kilka lat później przy karcie kredytowej albo pierwszej pożyczce.
Jeszcze niedawno rozmowy o pieniądzach w wielu domach były tematem niewygodnym albo wręcz tabu. Dziś coraz częściej stają się zwyczajnym elementem codziennego wychowania.
Dr Janusz Grobicki – ekonomista, dziennikarz, b. redaktor naczelny miesięcznika „Bank”, specjalista w zakresie zarządzania oraz nowoczesnych technologii informatycznych i informacyjnych, autor i redaktor wielu publikacji na tematy gospodarcze, ekspert Centrum im. Adama Smitha.
Źródła danych: IQS, SW Research 2024, Santander Consumer Bank „Portfel Polaków”, GUS.
