Co dalej z ustawą o funkcjonowaniu banków spółdzielczych? 

Odpowiedź na oczekiwania środowiska

Jak zaznaczył podsekretarz stanu, proponowane zmiany wychodzą naprzeciw uwagom zgłaszanym przez zainteresowane banki i mają na celu poluzowanie dotychczas obowiązujących przepisów. Resort w toku prac prowadzonych wraz z Komisją Nadzoru Finansowego oraz zainteresowanych środowisk skoncentrował się na siedmiu wybranych kwestiach. Pierwsza z nich dotyczyła charakteru umowy zrzeszenia. W założeniu ma to skrócić czas konieczny do wprowadzenia zmian w jej zapisach za sprawą zmiany jej formuły na wielostronną. Jak podkreślił Roland Drop; „System finansowy jest krwioobiegiem gospodarki i musimy dbać o jego fundamenty. Jednym ze sposobów… jest wspólne zastanawianie się, jak najlepiej wykorzystać potencjał bankowości spółdzielczej”.

Procedury nabierają tempa

Projekt został zaakceptowany przez Komitet Stały Rady Ministrów, skąd trafi do komisji prawniczej, co poprzedza przedstawienie projektu Radzie Ministrów. Wedle zapewnień wiceministra finansów, jeszcze w październiku powinien trafić do laski marszałkowskiej. Tym samym otwiera się realna szansa na wyłączenie istotnych dla społeczności lokalnych regulacji z motywowanego politycznie przeciągania dalszych prac. Nie oznacza to rzecz jasna porozumienia ponad podziałami, ale w samej koalicji dysponującej sejmową większością, rzecz zdaje się nie budzić kontrowersji. Istotne zmiany w projekcie dotyczą obowiązków informacyjnych stanowiących dotychczas znaczne obciążenie natury administracyjnej i angażujące znaczne zasoby kadrowe w proces gromadzenia, klasyfikowania, przechowywania i przekazywania danych sprawozdawczych do KNF. Liczba informacji podlegających tej procedurze ulegnie wedle założeń noweli istotnej redukcji.

Usprawnienie mechanizmów decyzyjnych i zniesienie ograniczeń

Omawiany projekt sankcjonuje zgromadzenie prezesów banków zrzeszonych i zrzeszających jako oficjalnego organu zrzeszenia wyposażonego w konkretne uprawnienia decyzyjne. Określa także uprawnienia Rady Zrzeszenia, co nada decyzjom obu ciał walor ustawowo gwarantowanych kompetencji. Pozwoli to usprawnić prace na poziomie operacyjnym. Jednocześnie projekt nowelizacji ustawy eliminuje dotychczasowe ograniczenia w zakresie możliwości przystępowania do konsorcjów banków, których suma bilansowa przekraczała 5 mln euro.

Udrożnienie mechanizmów przez IPS

Zmorę banków spółdzielczych stanowiło przez lata skomplikowanie procedur subpartcypacyjnych, gdzie bank jako inicjator w drodze umowy przekazuje funduszowi sekurytyzacyjnemu wpływy z danej puli wierzytelności, z zachowaniem tytułu prawnego i obowiązku podejmowania działań względem dłużników. Pozwala to otrzymać finansowanie na poczet przyszłych wpływów z tytułu wierzytelności. Tym samym następuje przeniesienie ryzyka kredytowego bez utraty wierzyciela. Nowy zapis nie tylko przyspieszy i uprości ten proces, ale zredukuje wynikające stąd koszty za sprawą włączenia w mechanizm subpartycypacji systemu ochrony.

Nowe zasady rozliczania

W ramach systemu ochrony funkcjonuje fundusz pomocowy. Dotychczasowa polityka rachunkowości czyniła procedury jego rozliczania skomplikowanymi i mało przejrzystymi. Proponowane zmiany mają w opinii projektodawców doprecyzować zasady ewidencjonowania przychodów i kosztów, co usprawni i przyspieszy dotychczas funkcjonujące mechanizmy, czyniąc je efektywnymi i przejrzystymi.

Eliminacja zbędnych zapisów

Obecnie obowiązująca ustawa o funkcjonowaniu banków spółdzielczych i zrzeszających zakładała, czy jak kto woli, dopuszczała możliwość powołania zrzeszenia zintegrowanego, łączącego elementy wsparcia i kontroli. Owe zapisy nigdy nie zafunkcjonowały w praktyce, co oznacza, że pozostają martwe. W tym stanie ich dalsze utrzymywanie wydaje się niecelowe. Tym samym projekt noweli zakłada ich uchylenie.

Podsumowując swoje wystąpienie na FLBS, Roland Drop wskazał, że deregulacyjny charakter przedstawionego projektu nowelizacji ma za cel eliminacje niepotrzebnych zapisów, tak aby usprawnić funkcjonowanie systemu finansowego jako całości. Tym samym zniesione zostaną przepisy postrzegane jako bariera i utrudnienie funkcjonowania banków spółdzielczych. W znacznej mierze to efekt postulatów zgłaszanych przez banki przy okazji takich spotkań jak Forum. Wiceminister finansów zakończył swoje wystąpienie, stwierdzając: „Chciałem Państwu pokazać, w jaki sposób Wasze dyskusje i postulaty znajdują przełożenie na zmiany w prawie”.

Maciej Małek