Cyfrowa Polska: między postępem a wykluczeniem

Technologia dzieli ludzi?

Dostęp do Internetu staje się podstawową potrzebą społeczną – na równi z bezpieczeństwem, jedzeniem i pracą. Jednak samo łącze internetowe nie wystarczy, by zapewnić realne korzyści. To aplikacje i usługi dostępne online – edukacja, rozrywka, biznes, zdrowie czy finanse – przekładają się na wartość dodaną w życiu codziennym. Tymczasem osoby wykluczone z cyfrowej rzeczywistości – z wyboru lub z konieczności – mają utrudniony dostęp do tych zasobów i szans rozwoju. 

Coraz więcej Polaków korzysta z mobilnych rozwiązań i mediów społecznościowych, co wynika z rosnącego zasięgu Internetu oraz wyższych kompetencji cyfrowych. Jeszcze w 2019 roku, tylko 86,7% gospodarstw domowych miało dostęp do Internetu. W 2023 roku odsetek ten wzrósł do 93,3%, a w 2024 – osiągnął już do 95,9%, co stanowi skokowy wzrost o ponad 9 punktów procentowych w ciągu pięciu lat.

Polska na tle świata – cyfrowy średniak

Według lutowego raportu Speedtest Global Index Polska zajęła 43. miejsce w globalnym zestawieniu mobilnego internetu. Mediana prędkości pobierania wyniosła 94,37 Mb/s, wysyłania – 16,54 Mb/s, a opóźnienie – 27 ms. Choć to więcej niż globalna średnia (~47 Mb/s), wciąż jesteśmy daleko za liderami. 

W regionie prezentujemy się umiarkowanie: wyprzedzamy Słowację i Ukrainę, ale ustępujemy Czechom (122,45 Mb/s), Litwie (105,72 Mb/s) i Niemcom (98,63 Mb/s). Na rynku krajowym najlepsze prędkości oferują Orange (113,2 Mb/s) i T-Mobile (108,6 Mb/s), natomiast Play i Plus osiągają nieco niższe wartości. 

Światowi liderzy tacy jak Zjednoczone Emiraty Arabskie, Katar czy Korea Południowa osiągają ponad 300 Mb/s, dzięki rozbudowanej infrastrukturze 5G SA, wyznaczając tym samym standardy cyfrowej przyszłości.

Społeczeństwo cyfrowe czy społeczeństwo wykluczonych?

Dostęp do nowoczesnych technologii staje się wyznacznikiem rozwoju cywilizacyjnego. Wysokie kompetencje cyfrowe są coraz częściej wymagane nie tylko od pracowników umysłowych, ale też w zawodach fizycznych – do komunikacji mailowej, raportowania czy korzystania z firmowych platform społecznościowych. 

Mimo rosnącego dostępu wykluczenie cyfrowe nadal dotyka wielu obywateli. Niektórzy rezygnują z Internetu świadomie, inni z powodów ekonomicznych lub kompetencyjnych. Brak dostępu utrudnia znalezienie pracy, kontakt ze światem zewnętrznym czy załatwianie spraw urzędowych. Rządowe i unijne programy wspierają rozwój sieci i edukację cyfrową, traktując Internet jako warunek uczestnictwa w życiu społecznym. 

Jednocześnie to media społecznościowe odgrywają dziś kluczową rolę w życiu cyfrowym. Służą do komunikacji, edukacji, pracy, rozrywki i wyrażania poglądów. Nieobecność w tych przestrzeniach staje się anomalią, a dobrowolna rezygnacja może z czasem skutkować trwałym oddaleniem od głównego nurtu rozwoju społecznego i technologicznego.

Dorota Grobicka